Комментарий

Гледачы БТ 28-га сакавіка «из первых уст» маглі даведацца, што ў мітынгу апазіцыі ля Акадэміі навук на дзень абвешчаньня БНР брала ўдзел 1,5 тыс. чалавек. Хоць вусны першыя, хлусня звычайная. Мітынгоўцаў было ў 5-6 разоў болей. І не зразумела ці то нашыя сілавікі даюць чалавеку такія заніжаныя лічбы, ці сам галоўны чалавек так баіцца народнага пратэсту, што не ў стане нават паглядзець аператыўныя здымкі?

Таму абяцаньні першавуснага “надаваць па саплям” ды “не аддаць уладу” ужо не выглядаюць праўдападобнымі. Бо аднойчы схлусіўшы, не разлічвай на давер. Тым больш, што хлусня ня першая. Хутчэй традыцыйная, звычайная. Памятаю, як на перадвыбарным мітынгу на плошчы У. Леніна 25 лютага 1990г. 50-тысячны натоўп патрабаваў ад Першага сакратара ЦК КПБ зняць шапку. Яфрэм Яўсеевіч шапку зняў. Але ўвечары, прамаўляючы па БТ, колькасьць мітынгоўшчыкаў паменьшыў да 8 тысячаў чалавек. Ці то на БТ такая гукавая сістэма, якая перадае ня то, што гаворыць выступоўца. Ці то ў беларускага начальства такая зрокавая аберацыя – з 5-6 чалавек бачыць аднаго. Праўда, пры Я. Сакалове сама карцінка плошчы абвяргала словы Першага сакратара. Але прышлі новыя часы, калі “першыя вусны” ўжо ня ходзяць на мітынгі апазіцыі. І ня толькі не здымаюць шапкі але і не пацьвярджаюць свае словы нават змантаваным відэарадам.

А першая за мінулы год масавая акцыя апазіцыі ўдалася. Хаця ўдалася толькі як акцыя пратэстная. Моладзь пагуляла па менскіх вуліцах з бел-чырвона-белымі сьцягамі. Паскандавала “Жыве Беларусь!” і паштурхалася з АМАПам. Але інфармацыйная функцыя акцыі не была выканана. Ня гледзячы на выдатны падбор прамоўцаў – В. Вячорка, А. Лябедзька, І. Казуліна, М. Бялых, А. Мілінкевіч ды іншыя. Бо недасканалая гукаўзмацняючая аппаратура не дазваляла чуць прамовы ўсім, хто праз две гадзіны ад прызначанага тэрміну нарэшце дабраўся да Акадэміі.

У мяне няма піэтэту да “першых вуснаў” РБ. Але не магу не пагадзіцца з імі, што “пускаць да ўлады” пратэстную апазіцыю зараз нельга. Гэта тое ж самае, што пасадзіць за штурвал самалёта пяцігадовага хлопца. Такі самалёт далёка не паляціць. І не таму, што ў апазіцыі няма разумных галоў. А таму, што яна ніяк не можа аб’яднацца і выпрацаваць ясны несупярэчлівы план дзеяньняў. Такі план толькі распрацоўваецца. Ён павінны быць разгледжаны і зацьверджаны на бліжэйшым Кангрэсе дэмсіл. Але сам Кангрэс ніяк не збярэцца, бо лідэры “пратэстнай апазіцыі” гэтаму пярэчаць.

Ім не патрэбны план палітычных і эканамічных рэформаў. Ім патрэбна ўлада. Такая ж неабмежаваная і некантралюемая, як у першага прэзідэнта РБ. Патрэбна, мабыць, “дэмакратычная” вертыкаль. Але чалавек на вяршыні вертыкалі не можа быць дэмакратам па вызначэньні. Гэта трэба ведаць экс-кандыдату ў прэзідэнты ад дэмакратычнай апазіцыі А. Мілінкевічу. І тым, хто разам з ім топіць КДС.

Адно толькі добра. Лідэры “пратэстнай апазіцыі” нават пратэст арганізаваць добра ня могуць. Падалі заяўку на Кастрычніцкую плошчу, якая законамі абгароджана, як міліцэйскім кардонам. Дык паклапаціцеся прыдумаць, як яе апанаваць раней, чым АМАП яе заблакуе. Напрыклад, заняць яе сваімі прыхільнікамі ноччу. Ці адшукаць падземныя хады, каб нечакана вылезці з каналізацыйных люкаў. Ці спусьціцца на яе на парашутах. І не гаварыце, што гэта немагчыма. Міліцэйскі кардон прарвала народная артыстка Беларусі, славутая тэлевядучая Зінаіда Бандарэнка і пастаяла на плошчы. І ніхто не прыйшоў ей на дапамогу. А што можа адна жанчына?

Так што штурм “чарвонаму дому” пакуль не пагражае. Нельга яго заняць, калі ня можаш заняць хаця б Кастрычніцкую плошчу. Таму трэба спыняць спэкуляцыю “плошчай” і правакаваць рэвалюцыйную моладзь. Моладзі трэба вучыцца палітычнай культуры. А “плошчу” і тысячы яе абаронцаў трэба спачатку арганізаваць, каб яна стала сілай. Зразумела, што гэта цяжка. І толькі Кангрэс, які прыме стратэгію дзейнасьці апазіцыі, дапаможа выканаць такую працу. А хто на Кангрэс ня пойдзе, так і застанецца з натоўпам, а не “майданам”. Бо майдан быў добра арганізаваны.

Праф. Ю. Хадыка